Verslaafd aan Facebook? Je bent niet de enige

apple applications apps cell phone
Photo by Tracy Le Blanc on Pexels.com

Een recordaantal van 1,37 miljard mensen logt dagelijks in op Facebook en de meesten kunnen allang niet meer zonder. Neuropsycholoog Jolanda Marks legt uit waarom Facebook zo verslavend is én waarom mensen daar maar zelden over klagen. “Het is net drugs: Facebook verdooft.”

Waarom het zo moeilijk is om je smartphone even aan de kant te leggen? Jolanda Marks, gespecialiseerd in het behandelen van verslaving, begrijpt het wel. “We moeten de hele dag geëntertaind worden.” Kijk maar eens in de wachtkamer van de dokter, zegt ze. “Alleen maar schermpjes. Dat schept heel veel onrust in je hoofd.”

 

Doorklikken en nog eens doorklikken

En Facebook speelt handig in op onze behoefte om continu te worden beziggehouden, zegt Marks. “Het is erop gericht om ons zo lang mogelijk vast te houden. Facebook wil dat je blijft hangen, dat je doorklikt en doorklikt en nog eens doorklikt. En dat je af en toe wat koopt, zodat het model kan blijven draaien.” Dat werkt: bij Facebook zijn de inkomsten uit advertenties het afgelopen kwartaal sterk gegroeid, liet oprichter Mark Zuckerberg gisteren weten.

In de praktijk van Marks melden zich geen cliënten die zeggen: ik heb last van een Facebookverslaving. “Maar als ze komen met een andere verslaving, blijkt heel vaak dat er meer achter schuilgaat. Als je verslavingsgevoelig bent, is de kans groot dat je naast een middelen- of gedragsverslaving andere manieren hebt om jezelf te verdoven. En Facebook, of social media in het algemeen, leent zich daar uitstekend voor.”

Jagen op informatie

De kick wordt vooral gehaald uit het zoeken naar informatie, zegt Marks. Niet het vinden, maar het jagen op informatie zorgt in de hersenen voor het vrijkomen van dopamine. Dat stofje geeft ons een voldaan gevoel. “Maar hoe vaker je zo’n kick krijgt, hoe meer je nodig hebt om hetzelfde effect te bereiken.” En daar, zegt Marks, begint de verslaving.

Het valt Marks op dat depressieve mensen ‘veel narigheid kijken’. Ze zoeken er zelfs naar, bijvoorbeeld naar onthoofdingsfilmpjes. “Nieuwigheid, schokkende dingen, angst en het verrassingseffect: ieder afzonderlijk verhogen ze het dopamineniveau. Internet voldoet aan al die kenmerken, waardoor verslaving op de loer ligt.”

Succes wordt uitvergroot

Wat ook meespeelt, is dat we op Facebook geneigd zijn onze successen te etaleren. “Over het algemeen melden we daar dingen die leuk zijn, waarmee we willen pronken, waarover we een beetje kunnen opscheppen. Het succes wordt uitvergroot. Dus je ziet daar, veel meer dan in het echte leven, mensen die hun zaakjes voor elkaar hebben: gevatte kinderen die het geweldig doen op school, een boeiende werkkring, avontuurlijke vakanties. Nou, ik kan je zeggen: voor iemand die met een depressie kampt, is dat niet iets waarvan hij opknapt.”

Marks ziet in haar praktijk dat veel mensen tegenwoordig moeite hebben met intimiteit. Geen wonder ook: “Juist dat gaat er als eerste aan als je de hele tijd maar op je schermpje zit te kijken.” Daarom geeft ze geregeld het advies de smartphone eens even opzij te leggen. Liefst zou ze iedereen die dit stukje leest, proberen te verleiden: “Kun jij een dag zonder Facebook? Veel mensen zeggen: ja hoor, dat lukt best. Maar probéér het eens, en kijk of je het een dag volhoudt.”

Langsgaan bij je moeder

Ze is benieuwd wat er gebeurt als mensen zelf weer moeten leren de ruimte in te vullen. “Je kunt eens langsgaan bij je moeder, in plaats van te lezen op Facebook hoe het met haar gaat. Maak eens echt contact met anderen. Laat je telefoon eens de hele avond in je tas. Wie weet wordt het gewoon weer eens een keertje lekker stil.”

Bron

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.