Waarom wij (tegen beter weten in) steeds dezelfde fouten maken

 Weer heb je ja gezegd, terwijl je er helemaal geen tijd voor hebt. Je zou je voor je kop kunnen slaan dat je er weer ingetrapt bent. Zo vaak is het al gebeurd: iemand vraagt iets aan je, en jij zegt meteen ja. Je denkt er niet eens over na. Moe wordt je van jezelf – je zou kunnen denken dat je van je fouten leert, maar dat valt dus tegen.

shallow focus photography of brown and white donkey
Photo by Rodrigo DelPer on Pexels.com

Het is een van de meest frustrerende feiten van het leven: Wij herhalen onze fouten allemaal telkens weer. Sterker nog, wij hebben onze voorkeursfouten, en vaak weten we dat ook gewoon. En toch blijven we ze herhalen. Want ook al ben je nog zo slim, is je IQ of je emotionele intelligentie nog zo hoog, het lijkt allemaal niet te helpen.

Waarom leren wij zo weinig van onze fouten?

Wij zijn gewoontedieren, wij veranderen niet graag. Sommige doen het nog iets minder graag dan andere, maar wij hebben allemaal onze vele vaste routines en patronen. Daar zijn vanuit evolutionair opzicht goede redenen voor: de mens is, net zoals alle levende wezens, erop uit om zo weinig mogelijk energie te verspillen, zodat de kans op overleven zo groot mogelijk wordt.

Elke verandering kost tijd en energie. Om economisch te functioneren creëren wij vaste routines voor situaties die zich herhaaldelijk voordoen. Je wilt bijvoorbeeld niet elke ochtend opnieuw nadenken over wat je doet als je opstaat. Nee, je doet het op de automatische piloot: eerst sta je op, vervolgens zet je water op voor je thee, dan pak je je kleren, ga je douchen, enzovoort.

Door deze vaste ochtendroutine verspil je geen energie. Het vergroot bovendien de kans dat je niets vergeet. Hoe vaker je deze routine doorloopt, hoe vanzelfsprekender het gaat. Op een gegeven moment is er een karrenspoor van vast gedrag ontstaan, dat steeds dieper wordt.

Wat voor de ochtendroutine geldt, geldt ook voor ontelbaar vele andere dingen: hoe wij reageren op anderen, hoe wij werken, wat ons bevalt of kwetst.

Meer dan alleen een gewoonte

Gewoontevorming is echter maar een deel van het verhaal.

Want hoe is dit karrenspoor überhaupt ooit ontstaan, en wanneer? Hoe kun je het veranderen, mocht dat nodig zijn?

Veel patronen kunnen natuurlijk blijven zoals ze zijn, er is niets mis met je ochtendritueel. Maar sommige patronen brengen je in de problemen: bijvoorbeeld het patroon om meteen ja te zeggen als iemand je iets vraagt, of om je overal verantwoordelijk voor te voelen.

Bron

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.